تاثیر نوسانات ارزی بر اقتصاد و تورم

نوسانات ارزی و تورم

در این مقاله می خواهیم به بررسی تاثیر نوسانات ارزی بر اقتصاد کشور و تورم بپردازیم. نرخ ارز از مهمترین متغیرهای اقتصاد کلان می‌باشد و تغییرات آن بطور گسترده بر متغیرهای اقتصادی مثل تورم، رشد اقتصادی و پایه پولی اثر می‌گذارد. هر گونه آشفتگی و نوسانات در نرخ ارز موجب عدم تعادل در اقتصاد کشور می شود. از همین جهت تحلیل رفتار نرخ ارز  و نوسانات و شاخص ها آن همواره بحث داغ و مورد توجه کارشناسان و سیاست گذاران اقتصادی و سیاسی کشور می باشد.

 

 

پیشینه‌ی نوسانات ارز

بررسی ها و تحقیقات مختلف در طی 14 سال اخیر نشان داده است که نوسانات نرخ ارز اثرات مثبت و زیادی بر تولید کشور داشته است. می توان گفت افزایش ناگهانی نرخ ارز می تواند منجر به ایجاد رقابت پذیری در کالاهای صادراتی شده و منجر به افزایش صادرات نیز بشود. چون با افزایش صادرات در این زمان ارزش افزوده و سود قابل توجهی نصیب صادرکنندگان کالا و محصولات می‌شود که خود همین امر موجب افزایش تولیدات داخلی نیز می شود. در ادامه نتایج همین تحقیقات که محققان و کارشناسان در زمینه نوسانات نرخ ارز انجام داده اند نیز مشاهده شده است که نوسانات نرخ ارز اثر منفی و قابل توجهی بر تورم در سطح کشور گذاشته است. منظور از اثر منفی این است که در شرایط افزایش نرخ ارز در جهان (حالا بنا بر هر دلیلی که میخواهد باشد) معمولا دولت در کشور ما نرخ ارز را در داخل پایین تر از نرخ تعادلی آن نگاه می دارد، که همین امر موجب می‌شود چون بخش مهمی از بودجه کشور از درامدهای صادراتی محور همچون نفت است، میزان کسری بودجه دولت کمتر شود و نرخ تورم نیز در سطح کشور متوقف شود یا حداقل رشد زیادی را تجربه نکند.

 

نوسانات ارزی و تورم

 

متغیرهای اقتصاد کلان تاثیر پذیر از نرخ ارز

تراز پرداخت ها ( گزارش میزان صادرات و واردات یک کشور در سطح بین الملل)

قدرت رقابت بین المللی یک کشور

نرخ ارز

نرخ ارز بعنوان معیار ارزش برابری پول یک کشور در برابر پول کشورهای دیگر به نوعی مشخص کننده وضعیت اقتصادی آن کشور در مقایسه با وضعیت و قدرت اقتصادی دیگر کشورهاست.

 

مطالب مهم دیگر
نحوه توزیع طلا در سطح جهان

نرخ ارز

 

رشد اقتصادی

یکی از مهمترین موضوع های مورد توجه در کشورهای جهان مسئله رشد اقتصادی است. رشد اقتصادی از جمله اهداف اصلی در سیاست گذاری و  و تصمیمات اقتصادی در کشور است. حالا از بین همه متغیرهای اقتصادی متغیر نرخ ارز  بیش از هر متغیر دیگر بر رشد و تعیین وضعیت اقتصادی کشور اثر می گذارد. به عنوان مثال افزایش نرخ ارز موجب افزایش قیمت کالاهای صادراتی شده، و همین امر مستقیم و غیر مستقیم موجب تورم قیمت در کالاهای تولید داخل می‌گردد.

 

تاثیر نوسانات ارزی بر اقتصاد و تورم

 

اجزا الگوهای اقتصادی

تولید واقعی کشور

مخارج خانوارها

سرمایه گذاری خصوصی

صادرات غیر نفتی

واردات

 

 

چرا هر گونه تغییر در نرخ ارز می‌تواند بر کلیه پارامترهای دیگر اقتصادی در کشور اثر بگذارد؟

از بین متغیرهای تورم، بودجه کشور، پایه پولی، نقدینگی و تراز تجاری،  نرخ ارز بیشتر از همه این عوامل بر وضعیت اقتصادی کشور اثر می گذارد و این دو دلیل دارد:

  1. درآمد اصلی دولت از محل صادرات نفت و محصولات پتروشیمی و پالایشگاهی می باشد که بخش عمده ای از بودجه دولت باید از این محل تامین شود.
  2. وابستگی کشور به واردات کالاهای اساسی و دیگر کالاها

 

لبه معاملاتی

 

رابطه تورم و اقتصاد

تورم از جمله معضلات مهم در شرایط امروز کشورهای در حال توسعه همچون ایران است. مردم به خوبی تاثیر منفی تورم بر رفاه مالی و کاهش قدرت خرید خود را تجربه کرده اند. اگر نرخ ارز با نوسانات شدید همراه شود ارزش کالاهای صادراتی و کالاهای وارداتی که با پول داخلی حساب می‌شود، شدیدا تحت تاثیر قرار می گیرد. پس نتیجه می‌گیریم هر چه عوامل تجارت خارجی کشور خطر پذیرتر باشد، و سهم تجارت خارجی در تولید ناخالص ملی بیشتر باشد نوسان های نرخ ارز تاثیر بیشتری در جهت کاهش تولید داخلی، افزایش قیمت ها و تهدید تبادلات بازرگانی و تجاری ما با خارج از کشور خواهد داشت. نوسان های غیر عادی در نرخ ارز موجب کاهش قدرت خرید مردم در مقایسه با سطح استاندارد جهانی می‌شود و می توان گفت که بین نرخ ارز و تورم یک رابطه ی علت و معلولی وجود دارد. نکته دیگه این است که چون افزایش نرخ ارز میزان کالا و خدمات ما را برای صادرات و خارجیان ارزان تر می‌کند و از طرفی هم کالا و خدمات وارداتی که ما به آنها نیازمندیم را همزمان برای مردم در داخل کشور گرانتر می‌کند، این عدم توازن چرخه اقتصادی و توازن مالی در خانوارهای کشور را بهم می‌زند.

 

مطالب مهم دیگر
ارز و انواع ارزها

 

رابطه اقتصاد و تورم

 

نتیجه گیری

نااطمینانی حاصل از تاثیرات نوسان نرخ ارز باید بعنوان یک مسئله مهم از سوی سیاست گذاران اقتصادی مد نظر قرار بگیرد و از طریق ایجاد قوانین و سیاست های درست فضای مطمئنی برای اقتصاد مردم و تورم ایجاد شود. و ضروری است سیاست ها و مقررات طوری تعیین شوند که هم بخش صادرات با مشکل مواجه نشود و هم تولید در داخل کشور صدمه نبیند.

 

منبع:

پژوهشنامه اقتصادی دانشگاه اصفهان

فصل نامه علوم اقتصاد ایران

4 دیدگاه برای “تاثیر نوسانات ارزی بر اقتصاد و تورم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.